Midge Ure over het Live optreden van Ultravox

LIVE OPTREDEN

In Ultravox kregen wij de meeste inspiratie van live optredens, omdat het zo direct is.
Werken in een studio is fascinerend, maar langdradig. Op het podium kan je bewust naar zaalreactie toewerken. Die krijg je altijd, zelfs als je het niet wilt. Zo kan je 45 minuten bezig zijn en voelen dat het publiek helemaal meegaat en dan komen er 30 minuten waarin je hard je best moet doen om ze vast te houden. Als wij het gevoel hebben dat het niet is gegaan, voelen wij ons rot; maar wat wij onze rotste shows vonden, bleken juist geweldig aan te slaan. Zo zie je wat er een verschil is tussen uitvoerenden en publiek. Hoewel er slechts 10 meter zit tussen ons en de eerste rij, lijkt er een onzichtbare muur te staan. In de zaal onderga je een show heel anders dan op het podium.

Image building

Ultravox is een band met een bepaalde stijl, niet alleen muzikaal, maar ook anderszins. Wij proberen deze stijl in alles te laten zien, maar het komt op een concert het best tot uiting. Wij houden van een nauwkeurige controle over elk aspect van onze live optredens, zoals podium, kleding, uitrustingen zelfs posters.
Wij stoppen heel wat werk in de voorbereiding van ons optreden. Alles controleren betekent alles tevoren bedenken en op de uitvoering toezien. Wij geven complete shows, niet een serie losse nummers. Dat vereist een uiterste aan imagebewustzijn. Live optreden houdt heel wat meer in dan op het podium staan, zeker nu men zoveel mogelijkheden heeft zich te etaleren. Wil men uit die mogelijkheden voordeel trekken, dan moet men elk detail van tevoren uitwerken.

Podiumontwerp

Tijdens het componeren voeren wij visuele effecten in onze songs in, vooral romantische beelden. Songs zijn voor ons beelden, ongeveer als in een film (plaatje voor plaatje) en deze transformeren in visuele ideeën voor op het podium.
De soort muziek die wij maken vereist dat wij veel tijd achter de keyboards zitten en niet zozeer over het podium wervelen. Om deze geringe lichamelijke beweging te compenseren moeten wij van het ontwerp van de show het beste maken. Hij moet plezierig zijn om naar te kijken en zich lenen voor belichtingseffecten. Wij gebruiken beroepsmensen om de decors op te bouwen (op onze laatste tournee waren dat de mensen die ook voor Pink Floyd hadden gewerkt). Het idee voor het ontwerp komt van ons. Dit jaar gebruikten wij een constructie van 15 meter achter op het podium. Alles was grijs, inclusief de instrumenten en de vloerbedekking; het was een heel theatraal effect, meer een theatershow anno 1920 dan een rockshow uit onze eigen tijd.
Wij hebben nogal wat ruige nummers en daarom vragen wij dikwijls aan een architect of hij wil nagaan of de ontwerpen stevig genoeg zijn uitgevoerd. Wij raadplegen vaak de ontwerper van de platenhoes, omdat veel tournees gekoppeld zijn aan een speciaal album en wij de tournees als een verlengstuk van het hoesontwerp beschouwen.

Belichting

De belichting is uiterst belangrijk en altijd kostbaar. Om het zo te krijgen als wij het willen houden wij een week podiumrepetities, waarbij wij elk nummer keer op keer doornemen. Wij beschouwen de belichtingsman als een kunstenaar op zijn terrein. Hij heeft zijn stukken, net als wij de onze hebben, en hij moet met zijn belichting dezelfde sfeer maken als wij met de muziek.
Hij kan niet een helle verlichting maken als wij iets stemmigs of droevigs spelen. De belichting goed krijgen kost tijd maar het is de moeite waard omdat het resultaat altijd uniek is, perfect voor de muziek.

Live geluid

Natuurlijk moetje het studiogeluid zo aanpassen aan live optredens. Bij opnamen gebruiken wij overdub en meersporentechniek, maar op het podium zijn we slechts met z'n vieren; wij weigeren achtergrondtapes. Veel elektronische groepen doen het wel, omdat het makkelijker is bepaalde passages op band te hebben.
Wij prefereren een natuurlijke aanpak, en dat betekent de belangrijke thema's spelen zonder te proberen het studiogeluid te reproduceren. Dat kun je onmogelijk perfect doen. Wat mensen op een concert willen, is een redelijk geluid (in principe overeenkomend met de plaat, maar niet perse identiek) en iets om te zien. Als het optreden op zich goed is, raakt het publiek te opgewonden om het verschil te bemerken.

Kosten

Om uit de kosten van belichting en decor en repetitietijd te komen, geven wij vaak twee voorstellingen per avond. Je kan de prijs van een kaartje niet verhogen; de fans betalen al meer dan genoeg entreegeld.
Onze basisuitrusting vult enige vrachtauto's. Vanwege de kosten kunnen wij niet altijd alles meenemen. Binnen de Verenigde Staten is alles redelijk te vervoeren, maar voor optreden in Australië en Japan moeten wij veel apparatuur thuislaten. Maar die kunnen nu juist visueel zeer aantrekkelijk zijn en dat levert weer een aantal andere problemen op.

Publiek

Per land en zelfs per stad verschilt de reactie van het publiek. In Engeland bijvoorbeeld heb je in Manchester een gereserveerd publiek, terwijl Liverpool en Glasgow heel hartelijk zijn.
De Duitsers hebben zoiets als wij nog nooit gezien; ze weten niet wat ze met ons aan moeten. Zij kennen natuurlijk Kraftwerk dat iets van ons weg heeft, maar die reizen niet zoveel als wij en hebben een nogal robotachtig image, terwijl wij, ondanks elektronica, in wezen een rock-'n-roll groep blijven.
Van Amerikaans publiek in kleine clubs krijgen wij altijd een warm onthaal. Als wij daar nog eens heengaan, nemen wij de show mee die wij werkelijk willen geven en gaan wij in belangrijke zalen spelen.

Televisie en video

Wij houden niet van televisie omdat wij de productie niet in handen hebben. Aan het optreden in Britse popprogramma's zit iets afschuwelijk ranzigs. De opzet is altijd hetzelfde; de producer zegt hoe de cameraopstelling moet zijn; het is altijd haastwerk en wij krijgen niet de kans eruit te zien zoals wij willen.
Duitse televisie is nog erger. Daar heb je regisseurs die willen dat je het podium opgaat met allemaal reusachtige bananen om je heen. Om dit soort problemen te vermijden maken wij trailers (korte films van vier minuten). Veel mensen gebruiken video; wij gebruiken 16-mm-film, die wij op video overschrijven. Dit is duurder en kost meer tijd, maar het resultaat is beter. Anders dan bij video kun je niet zien wat je doet tijdens het optreden, dus moet je aan de opzet van het gebeuren veel zorg besteden.
Enkele films hebben zelfs prijzen gewonnen en wij denken dat er heel wat mensen zijn die pas na het zien van de films belangstelling begonnen te krijgen voor onze muziek.

Advies aan beginners

Groepen die beginnen met live op te treden moeten zich bewust zijn dat publiek aan hen zal moeten wennen. Helemaal als hun muziek of uiterlijk nieuw en ongewoon is. Zij moeten zich niet veel aantrekken van een matig reagerend publiek en bedenken dat het vanaf het podium moeilijk te beoordelen is hoe zij overkomen.
Tegenwoordig is het vertoon net zo belangrijk als het geluid. Je moet optreden (niet alleen je instrument spelen) en positief denken over alles wat je op het podium doet.

Uit: POPMUZIEK handboek over de wereld van de popartiest, 1984